Aðgerðir ríkisstjórnarinnar í tengslum við kjarasamninga

16.3.2000

16. mars 2000

Aðgerðir ríkisstjórnarinnar í tengslum við kjarasamninga og áhrif þeirra á ríkissjóð


Í yfirlýsingu ríkisstjórnarinnar vegna kjarasamninga á árinu 2000 sem gefin var út 10. mars sl. er kveðið á um sérstakar aðgerðir sem ýmist fela í sér aukin útgjöld eða minni tekjur hjá ríkissjóði. Hér á eftir er stuttlega gerð grein fyrir áætluðum áhrifum þessara aðgerða á afkomu ríkissjóðs. Ennfremur fylgir með texti yfirlýsingarinnar.

Sú ákvörðun að láta skattleysismörk fylgja launaþróun en ekki verðlagi á samningstímanum leiðir til um 900 m.kr. tekjutaps ríkissjóðs frá því sem gert var ráð fyrir á fjárlögum yfirstandandi árs, nálægt 1.200 m.kr. miðað við heilt ár. Að svo stöddu er ekki unnt að segja til um hver áhrifin verða á samningstímanum í heild.

Unnið er að nánari útfærslu á fyrirhuguðum breytingum á barnabótum á árunum 2001-2003. Í yfirlýsingunni er gert ráð fyrir að þessar breytingar feli í sér um þriðjungs hækkun á heildarfjárhæð barnabóta, en þær eru áætlaðar rúmlega 3,6 milljarðar króna á fjárlögum ársins 2000.

Hækkun á lífeyrisgreiðslum almannatrygginga umfram þá hækkun sem varð í upphafi ársins nemur 0,9%, þ.e. 4,5% í stað 3,6%, er talin fela í sér kostnaðarauka sem nemur um 250 m.kr. á heilu ári.

Útfærsla á fæðingarorlofi er enn til umfjöllunar og kemur væntanlega inn í fjárlagaferlið 2001. Að svo stöddu liggur því ekki fyrir kostnaðarmat á þessum þætti.


Yfirlýsing ríkisstjórnarinnar
í tengslum við kjarasamninga á árinu 2000


Í stefnuyfirlýsingu ríkisstjórnarinnar er lögð megináhersla á að tryggja stöðugleika í efnahagsmálum og skapa skilyrði fyrir áframhaldandi hagvöxt enda er stöðugt verðlag og góð samkeppnisaðstaða íslensks atvinnnulífs forsenda nýrra starfa. Aðgerðir í peningamálum og gengismálum svo og í fjármálum ríkisins að undanförnu hafa allar stefnt að þessu markmiði.

Ríkisstjórnin mun áfram fylgja þessari stefnu. Miklu máli skiptir að verðbólga hjaðni á næstu misserum þannig að undirstöður kaupmáttar verði traustar. Ríkisstjórnin mun hafa þetta markmið að leiðarljósi við ákvarðanir í efnahagsmálum enda liggi það til grundvallar við gerð kjarasamninga í landinu, einnig á vettvangi hins opinbera.

1. Skattleysismörk fylgja launaþróun
Til þess að greiða fyrir gerð kjarasamninga á árinu 2000 og stuðla þannig að auknum stöðugleika í efnahagslífinu á næstu árum mun ríkisstjórnin beita sér fyrir því að persónuafsláttur og skattleysismörk breytist í takt við umsamdar almennar launahækkanir á samningstímabilinu. Hækkunin á árinu 2000 verður þó nokkru meiri. Í þessu skyni verður lagt fyrir Alþingi innan skamms frumvarp til breytinga á lögum um tekjuskatt þar sem kveðið er á um að persónuafsláttur hækki um 2,5% frá 1. apríl 2000. Þessi hækkun kemur til viðbótar við 2,5% hækkun persónuafsláttar 1. janúar sl. þannig að heildarhækkun á árinu 2000 nemur 5%. Ennfremur hækkar persónuafsláttur um 3% 1. janúar árið 2001, um 3% 1. janúar árið 2002 og um 2,25% 1. janúar árið 2003.2. Tekjutenging barnabóta minnkar og tekjuskerðingarmörk hækka
Í samræmi við stefnuyfirlýsingu ríkisstjórnarinnar verður tilhögun barnabóta endurskoðuð með það fyrir augum að draga úr tekjutengingu og hækka tekjuskerðingarmörk barnabóta. Miðað er við að þessar breytingar komi til framkvæmda í þremur áföngum á árunum 2001, 2002 og 2003 og feli alls í sér um þriðjungs hækkun á heildarfjárhæð barnabóta frá því sem nú er.

3. Greiðslur almannatrygginga hækka í takt við laun
Ríkisstjórnin mun tryggja að greiðslur almannatrygginga hækki í takt við umsamdar almennar launahækkanir á samningstímabilinu. Hækkunin á árinu 2000 verður þó nokkru meiri. Þessar greiðslur hækkuðu um 3,6% 1. janúar sl. og mun ríkisstjórnin beita sér fyrir frekari hækkun frá 1. apríl nk. þannig að heildarhækkun bóta á árinu 2000 verði 4,5%. Jafnframt munu þessar greiðslur hækka um 3% 1. janúar árið 2001, um 3% 1. janúar árið 2002 og um 2,25% 1. janúar árið 2003.

4. Lenging fæðingarorlofs, jöfnun og samræming réttinda
Ríkisstjórnin mun undirbúa breytingar á reglum um fæðingarorlof þar sem stefnt verður að lengingu fæðingarorlofs, jöfnun réttar foreldra til töku þess og samræmingu réttinda.

5. Athugun á tekjuskattskerfinu
Ríkisstjórnin mun á næstu mánuðum láta fara fram sérstaka athugun á tekjuskatti einstaklinga og staðgreiðslukerfinu. Þar verður m.a. farið yfir kosti þess og galla að fjölga skattþrepum. Haft verður samráð við samtök launafólks og atvinnurekenda um þetta verkefni.

Til baka Senda grein