Erindi Baldurs Guðlaugssonar ráðuneytisstjóra á ráðstefnu um evruna, 31.10.2001

Staða Íslands utan Efnahags- og myntbandalagsins

Erindi Baldurs Guðlaugssonar ráðuneytisstjóra
á ráðstefnunni: Hefur evran áhrif á Íslandi?
31. október 2001
Útflutningsráð Íslands, Euro Info skrifstofan á Íslandi og framkvæmdastjórn ESB
stóðu fyrir ráðstefnunni vegna upptöku evrunnar um áramótin næstkomandi

Um næstu áramót munu 12 af 15 aðildarríkjum Evrópusambandsins formlega leggja niður gjaldmiðil sinn og taka upp sameiginlegan gjaldmiðil, evruna. Evruseðlar og evrumynt verða tekin í notkun og núverandi gjaldmiðlar hverfa úr umferð. Með þessu er rekið smiðshöggið á ferli sem hófst í ársbyrjun 1999 þegar Efnahags- og myntbandalag Evrópu ("Myntbandalagið") varð að veruleika og gengi gjaldmiðla einstakra aðilarríkja gagnvart evrunni og innbyrðis var fest og evran kom til sögunnar sem virkur viðmiðunargjaldmiðill.

Með tilkomu evrunnar mun viðskiptakostnaður innan Myntbandalagsins minnka þar sem aðeins verður um einn gjaldmiðil að ræða í stað margra. Evran stækkar heimamarkað og útrýmir gengisáhættu innan svæðisins. Þá skapar tilkoma Myntbandalagsins möguleika á því að upp rísi evrópskur fjármagnsmarkaður sem veitt geti hinum bandaríska samkeppni og geti þannig leitt til frekari lækkunar viðskiptakostnaðar. Viðskiptakostnaður íslenskra fyrirtækja við fyrirtæki á evrusvæðinu ætti einnig að geta minnkað. Skilvirkni og hagvöxtur á evrusvæðinu og þar með eftirspurn kann að aukast og gæti útflutningur héðan til þessara landa því aukist. Samkeppni á evrusvæðinu eykst að öllum líkindum svo og kostnaðarvitund neytenda. Aukin hagkvæmni í viðskiptum innan Myntbandalagsins ætti að að skila sér til innlendra aðila. Á móti kemur að samkeppnisstaða íslenskra fyrirtækja gagnvart evrópskum keppinautum gæti versnað við það að fyrirtæki og einstaklingar taki að beina viðskiptum sínum í enn ríkara mæli en áður til annarra aðila innan svæðisins.

Aðild að Myntbandalaginu er bundin við aðild að Evrópusambandinu. Ríkisstjórn Íslands hefur ekki á sinni stefnuskrá að leita eftir aðild að Evrópusambandinu. Raunar hefur enginn íslenskur stjórnmálaflokkur aðild að Evrópusambandinu á stefnuskrá sinni. Ísland getur því eðli málsins samkvæmt að óbreyttu ekki gerst aðili að Myntbandalaginu.

Hlutdeild evrusvæðisins í utanríkisviðskiptum Íslands
Þótt aðild að Myntbandalaginu sé ekki á dagskrá hér og nú hljóta stjórnvöld að fylgjast grannt með því hver staða Íslands utan Myntbandalagsins er og verður og hvort hún þróist með þeim hætti að ekki verði við unað.

Fróðlegt er í þessu sambandi að skoða hlutdeild evrusvæðisins í utanríkisviðskiptum Íslands, bæði miðað við Myntbandalagið eins og það verður um áramótin og miðað við stækkun þess ef Bretland, Danmörk og Svíþjóð gerast aðilar.

Gengisskráningarvog 1995 - 2001

Gengisskráningarvogin er endurskoðuð árlega í ljósi samsetningar utanríkisviðskipta árið áður. Markmiðið er að hún endurspegli ætíð eins vel og kostur er samsetningu utanríkisviðskipta þjóðarinnar, bæði vöru- og þjónustuviðskipta. Samkvæmt gengisskráningarvoginni nam hlutfall evrusvæðisins í utanríkisviðskiptum Íslands á árinu 2000 31, 66 % og hafði þá hækkað um 0,23 % frá fyrra ári. Helstu breytingar frá fyrri vog voru hins vegar þær að vægi bandaríkjadals jókst um 1,7 % og vægi norsku krónunnar lækkaði um 1,5 %. Í fréttatilkynningu Seðlabankans frá 5. júlí sl. vegna endurskoðunar á gengisskráningarvoginni sagði að aukið vægi bandaríkjadals skýrðist af auknu vægi hans í þjónustuviðskiptum svo og auknu vægi þjónustuviðskipta í utanríkisviðskiptum. Var bent á að vægi bandaríkjadals í gengisskráningarvog krónunnar hefði af þessum sökum aukist jafnt og þétt á síðustu árum. Hefði það verið 22,4% árið 1997, en væri nú 27%. Vægi Bretlands í utanríkisviðskiptun á árinu 2000 var 14,77%.

Meðan aðild að Myntbandalaginu er sú sem hún er nú og vægi bandaríkjadals, breska pundsins og annarra mynta í utanríkisviðskiptum það sem raun ber vitni virðist því ekki sérstök ástæða til þess að hafa áhyggjur af stöðu Íslands utan Myntbandalagsins.

En hver verður staðan ef Bretland, Danmörk og Svíþjóð taka upp evru ?

Ef Bretar, Danir og Svíar gerast aðilar að Myntbandalaginu má að óbreyttu gera ráð fyrir að meiri hluti utanríkisviðskipta Íslands verði í einni og sömu mynt. Samkvæmt gengisskráningarvoginni er vægi stækkaðs evrusvæðis, þ.e. núverandi Evrópusambandsríkja, í utanríkisviðskiptum þjóðarinnar tæp 60 %, eða 59, 55 %. Slík stækkun evrusvæðisins gæti haft bæði jákvæð og neikvæð áhrif og eykur á vissan hátt áhættuna í okkar efnahagsmálum og gengismálum.

En verður staða Íslands utan stækkaðs evrusvæðis óbærileg ?

Í skýrslu Seðlabankans um Myntbandalagið frá því í júní 1997 sagði:

"Ef myntsamruninn yrði víður og evran traustur gjaldmiðill, þannig að verðbólga og vextir hafi tilhneigingu til að nálgast það sem gerist í löndum með mestan stöðugleika og trúverðugleika, má búast við að áhrif EMU á íslensk efnahagsmál verði tvíbent. Hin neikvæðu áhrif gætu orðið þau að erfiðara verði að viðhalda stöðugu gengi krónunnar, vaxtamunur gangvart útlöndum gæti aukist og samkeppnisstaða íslenskra fyrirtækja gagnvart fyrirtækjum í löndum Myntbandalagsins gæti versnað. Á móti kemur að viðskiptakostnaður í utanríkis- og gjaldeyrisviðskiptum Íslendinga mun minnka og auknar fjárfestingar og hagvöxtur í Evrópu munu hafa jákvæð áhrif á íslenskt efnahagslíf. Jákvæðu áhrifin eru að sumu leyti vissari, og draga má úr neikvæðu áhrifunum með því að festa enn í sessi stöðugleika og traust á efnahagsstefnunni."

Fyrr á þessu ári var horfið frá fastgengisstefnu með afnámi vikmarka gengisstefnunnar. Þess í stað var tekið upp verðbólgumarkmið sem meginviðmið peningastefnunnar jafnframt því sem sjálfstæði Seðlabankans var aukið. Peningastefnan miðast því ekki lengur við að halda gengi krónunnar stöðugu. Breytingin var m.a. gerð í ljósi þess að talið var að sjálfstæð fastgengisstefna sé mjög erfið í framkvæmd þegar fjármagnshreyfingar eru óheftar. Það má því segja að nú ríki hér á landi flotgengisstefna tengd beinu yfirlýstu verðbólgumarkmiði og auknu sjálfstæði Seðlabankans, en það var einn þeirra kosta sem Seðlabankinn taldi í fyrrnefndri skýrslu frá árinu 1997 að helst kæmi til greina við endurskoðun á fyrirkomulagi gengismála hér á landi, sem talið var í skýrslunni að stofnun Myntbandalagsins gæti knúið á um.

Rök með og á móti upptöku evru
En hver eru þá helstu rök með og á móti upptöku evru, ekki síst ef evrusvæðið stækkar ?

Hinn efnahagslegi ávinningur Íslands af upptöku evru yrði væntanlega fyrst og fremst tvíþættur: Í fyrsta lagi líkur á lægri vaxtamun gagnvart útlöndum þar sem með aðild að Myntbandalaginu hyrfi vaxtamunur sem tengist gengisáhættu ( þótt vaxtamunur tengdur mismunandi skuldaraáhættu héldist að sjálfsögðu ). Í öðru lagi lægri viðskiptakostnaður í viðskiptum við aðila á evrusvæðinu.

Með nokkurri einföldun má e.t.v. skipta þeim sem aðhyllast evruna í fjóra flokka :

Í fyrsta flokknum gætu verið þeir sem telja hinn efnahagslega ávinning Íslands af upptöku evru einfaldlega það mikinn að það nægi eitt og sér sem ástæða fyrir því að Ísland eigi að taka upp evru.

Í öðrum flokknum gætu verið þeir sem vilja að Ísland taki upp evruna, ekki einungis vegna ætlaðs efnahagslegs ávinnings, heldur og Evrópusamrunans vegna, þ.e. vegna þess að þeir telja að íslenskum hagsmunum sé best borgið í samfloti með ríkjum Evrópusambandsins á sviði gengis- og gjaldmiðilsmála sem á öðrum sviðum. Í þessu sambandi er nærtækt að vitna í blaðagrein eftir sendiherra fastanefndar framkvæmdastjórnar ESB fyrir Ísland og Noreg, Gerhard Sabathil, sem birtist í Morgunblaðinu sl. laugardag, en þar sagði m.a.: "Auk hins efnahagslega ávinnings er myntsamstarfið ekki síður pólitísk aðgerð til að stuðla að samvinnuþróun Evrópu, en margir líta svo á að með tilkomu evrunnar verði fullkomlega sameiginlegur innri markaður loks að veruleika."

Í þriðja flokki þeirra sem aðhyllast evruna gætu svo verið þeir sem vilja að Ísland taki upp evruna krónunnar vegna, þ.e. vegna þess að þeir telja krónuna ónothæfan gjaldmiðil sem leggi sérstakar klyfjar á atvinnulífið en það muni leiða til þess að íslensk fyrirtæki verði ekki samkeppnisfær.Upptaka evrunnar er þá álitin nærtækasta og rökréttasta leiðin út úr þessum vanda.

Fjórða og síðasta flokkinn gætu svo skipað þeir sem eru sammála sjónarmiðum meira en eins af hinum hópunum.

En hvaða rök mæla þá á móti upptöku evru ?

Aðildarríki Myntbandalagsins hafa ekki lengur peningalegt sjálfstæði, heldur mótar einn seðlabanki, Seðlabanki Evrópu, og framfylgir peningastefnu bandalagsins.

Aðildarríki Myntbandalagsins eru því ekki lengur með sjálfstæða peningastefnu sem geri þeim fært að mæta sérstökum efnahagslegum áföllum eða ávinningi. Aðildarríki bandalagsins taka því áhættu hvað það varðar að hagþróun í einstökum aðildarríkjum verði önnur en á svæðinu í heild og þörf fyrir aðgerðir í peninga- eða gengismálum önnur en fyrir svæðið í heild.

Á móti ávinningi Íslands af Myntbandalagsaðild vegna lægri viðskiptakostnaðar og vaxtamunar verður þar af leiðandi að meta efnahagslegar afleiðingar þess að ekki yrði lengur mögulegt að laga hagkerfið með tiltölulega skjótum hætti að ytri áföllum eða ávinningi sem elli gætu valdið framleiðslutapi og auknu atvinnuleysi þegar áföll ríða yfir, en þenslu og aukinni verðbólgu í góðæri.

Á undanförnum áratugum hafa sveiflur í þjóðarbúskap Íslendinga verið mun meiri en í ríkjum Evrópusambandsins. Hagsveiflur á Íslandi og innan Evrópusambandsins hafa heldur ekki fallið saman í tíma, enda af öðrum orsökum. Þær geta og verið mislægar, þ.e. uppgangur á öðrum staðnum meðan efnahagslægð ríkir á hinum. Tengsl hagsveiflna í Evrópusambandinu og á Íslandi eru því ekki sterk.

Hagvöxtur: samanburður við önnur lönd

Eins og sést á myndinni var hagvöxtur miklum mun meiri á Íslandi en í evru- og öðrum Evrópusambandsríkjum á árunum 1996-1999 og heldur meiri á síðasta ári en stefnir í að verða minni hér á þessu ári.

Atvinnuleysi: samanburður við önnur lönd

Ekki þarf að hafa mörg orð um þann mun sem er á atvinnuleysi hér á landi og í evru- og öðrum Evrópusambandsríkjum.

Upptaka evru hefði í för með sér að sjálfstæð innlend peningastefna yrði ekki lengur til sem hagstjórnartæki og öryggisventill, t.d ef aflabrestur eða önnur efnahagsleg áföll ríða yfir. Upptaka evru eða varanleg tenging krónunnar við evru með öðrum hætti í eitt skipti fyrir öll gæti undir vissum kringumstæðum leitt til meira atvinnuleysis hér á landi en ella, m.a. vegna þess að hreyfanleika vinnuafls milli Íslands og annarra landa eru takmörk sett af landfræðilegum ástæðum.

Komist hefur verið þannig að orði að líta megi á breytanlegt gengi sem eins konar tryggingu gegn alvarlegum efnahagsáföllum. Minni hagkerfi þurfi að greiða eins konar tryggingariðgjald fyrir slíka tryggingu, sem lýsi sér í mynd gengisóvissu og hærri vaxta í samanburði við sterkustu gjaldmiðlana.

Rétt er að taka fram að sumir eru þeirrar skoðunar að tilvist breytanlegs gengis sem hagstjórnartækis geti sem slík aukið líkur á lausatökum í efnahagsstjórn.

Með því að standa utan Myntbandalagsins, jafnvel þótt Bretland, Danmörk og Svíþjóð hefðu gerst aðilar að því, gæti því svigrúm Íslands í hagstjórn aukist, t.d. til að beita vöxtum og þar með á vissan hátt genginu. Þetta hagstjórnartæki er hins vegar vandmeðfarið.

Loks er að nefna þau rök gegn upptöku evru að ef henni verður ekki við komið svo vel sé nema með aðild að Myntbandalaginu og aðild að Myntbandalaginu er háð því að viðkomandi ríki eigi aðild að Evrópusambandinu, þá verða rök gegn aðild Íslands að Evrópusambandinu um leið rök gegn upptöku evru.

Maastrichtskilyrðin og Ísland
Á árinu 1997 var sem liður í undirbúningi stofnunar Myntbandalagsins á vettvangi Evrópusambandsins samþykktur svonefndur stöðugleika- og hagvaxtarsáttmáli, öðru nafni Maastrichtsáttmáli. Þar var kveðið á um þær viðmiðanir um hallarekstur og skuldir hins opinbera um stöðugt verðlag og um samhæfða vaxtastefnu sem vera skyldu lágmarks skilyrði stofnaðildar að Myntbandalaginu og jafnframt mælt fyrir um að þessar viðmiðanir skyldu gilda áfram innan myntbandalagsins, þó með ákveðnu tilliti til hagsveiflunnar.

Íslensk stjórnvöld líta svo á að enda þótt Ísland sé utan Myntbandalagsins þurfi markmiðin á sviði ríkisfjármála ef eitthvað er að ganga lengra en þau lágmarksviðmið sem Maastrichtsáttmálinn setur aðildarríkjum myntbandalagsins. Fjármálaráðherra hefur orðað það svo að Maastrichtviðmiðin séu orðin að eins konar lágmarkseinkunum í efnahagslegu tilliti á alþjóðlegum vettvangi. Þau ríki sem ekki uppfylli skilyrðin fái einfaldlega ekki sæti í úrvalsdeild alþjóðaefnahagsmála. Það þýði að þessi ríki njóti lakari lánskjara og séu ekki talin standa jafn framarlega og ríkin sem uppfylli aðildarskilyrðin.

Í áliti samráðshóps stjórnvalda og helstu samtaka atvinnulífsins um áhrif Myntbandalagsins á íslenskt efnahagslíf frá árinu 1998 sagði að efnahagslegur stöðugleiki og traust efnahagsstjórn myndu gagnast atvinnulífinu best til þess að mæta aukinni samkeppni frá fyrirtækjum innan Myntbandalagsins, sem muni búa við stóran heimamarkað og tiltölulega lága vexti.

En hver er þá frammistaða Íslands í þessu samhengi ?

Maastrichtskilyrðin

Stöðugt verðlag (verðbólga má ekki vera meira en 1,5% hærri en í þeim EMU löndum þar sem hún er lægst (nú er viðmiðið 2,4%)).
Staða ríkisstjóðs verður að vera viðunandi (halli á ríkissjóði (3% að hámarki) og skuldir hins opinbera (að hámarki 60% af landsframleiðslu)).
Aðild að evrópska gengisskráningarkerfinu (gengi innan opinberra sveiflumarka í a.m.k. tvö ár).
Samhæfð vaxtastefna (langtímavextir mega aðeins vera 2% hærri en þar sem verðlag er stöðugast (nú er viðmiðið 7,2%)).
Þá eru gerðar tilteknar kröfur um sjálfstæði Seðlabanka.

Eins og sést á myndinni var verðbólgan á Íslandi lægri en að meðaltali í Evrópusambandsríkjunum á árunum 1995-1998, en hefur frá árinu 1999 verið miklu meiri hér á landi.

Eins og sést á myndinni hefur verið afgangur á ríkissjóði hér á landi frá árinu 1998 en á sama tíma nokkur halli í evru- og öðrum Evrópusambandsríkjum.

Skuldir hins opinbera hér á landi eru talsvert lægri en í evru- og öðrum Evrópusambandsríkjum eins og sést á myndinni.

Eins og sést á myndinni eru langtímavextir á Íslandi verulega hærri en í evru- og öðrum Evrópusambandsríkjum og hefur munurinn haldið áfram að aukast hin síðari ár.

Af þessu sést að Ísland uppfyllir Maastrichtskilyrðin um halla á ríkissjóði og um skuldir hins opinbera. Síðustu tvö árin hefur Ísland ekki uppfyllt skilyrði Maastrichtsáttmálans um stöðugt verðlag. Mikið vantar á að skilyrði varðandi langtímavexti sé uppfyllt. Ísland er ekki aðili að evrópska gengisskráningarkerfinu og uppfyllir því hvorki formlega né efnislega skilyrði sem sett eru í gengismálum. Sjálfstæði Seðlabanka Íslands hefur nýlega verið aukið.

Ísland uppfyllir því ekki að svo stöddu öll skilyrði fyrir aðild að Myntbandalaginu, auk þess sem sú staðreynd að Ísland er ekki í Evrópusambandinu útilokar sjálfkrafa slíka aðild.

Bætt starfsskilyrði íslenskra fyrirtækja
Ég mun nú víkja að nokkrum breytingum sem íslensk stjórnvöld hafa boðað í þeim tilgangi að skapa íslenskum fyrirtækjum sambærileg starfsskilyrði og fyrirtækjum á stærri myntsvæðum

Afnám verðbólgureikningsskila
Lagt hefur verið fram stjórnarfrumvarp þar sem lagt er til að horfið verði frá verðleiðréttum reikningsskilum. Ekkert annað OECD ríki en Ísland leiðréttir reikningsskil fyrir áhrifum verðbólgu þrátt fyrir að nokkur verðbólga ríki í þessum ríkjum. Alþjóðavæðing íslenskra fyrirtækja og allt starfsumhverfi krefst þess að reikningsskil íslenskra fyrirtækja verði samanburðarhæf við reikningsskil erlendra fyrirtækja. Erlendir viðskiptaaðilar skilja almennt ekki afkomuhugtak íslenskra fyrirtækja og hefur reynst erfiðleikum bundið að skýra fyrir þeim framreikning á kostnaðarverði eigna og verðbreytingarfærslu. Þótt verðbólgureikningsskil þyki fræðilega rökrétt og nái því markmiði að sýna afkomu og efnahag fyrirtækja á raunverðlagi, er engu að síður lagt til að teknar verði upp þær reikningsskilaaðferðir sem almennt eru notaðar í samanburðarlöndum.

Skattalækkanir
Ríkisstjórnin hefur nýlega kynnt tillögur um víðtækar skattabreytingar sem m.a. fela í sér að tekjuskattar fyrirtækja verði lækkaðir úr 30% í 18% og eignarskattar fyrirtækja lækkaðir verulega. Þá hefur verið greint frá því að stimpilgjöld verði lækkuð frá 1. janúar 2003. Tilgangur þessara breytinga er að styrkja samkeppnisstöðu íslensks atvinnulífs, auka arðsemi fyrirtækja , fjárfestingar, framleiðslu og tekjumyndun í þjóðfélaginu.

Heimild til að færa bókhald og gera ársreikninga í erlendri mynt
Í fyrrnefndu áliti samráðshóps um áhrif Myntbandalagsins á íslenskt efnahagslíf frá árinu 1998 var þeim tilmælum beint til stjórnvalda að þau létu fara fram könnun á kostum og göllum þess að innlend fyrirtæki sem þess óskuðu ættu möguleika á að færa bókhald sitt í evrum.

Á vegum fjármálaráðuneytisins hefur að undanförnu verið unnið að athugunum á því hvort heimila eigi íslenskum fyrirtækjum að færa bókhald í erlendri mynt og semja ársreikning í færslumyntinni og hvernig skattskilum slíkra fyrirtækja skuli þá hagað. Hefur ríkisstjórnin þegar tilkynnt að á döfinni sé að heimila fyrirtækjum að færa bókhald og ársreikninga í erlendri mynt frá 1.janúar n.k. að uppfylltum tilteknum skilyrðum.

Álitamálin sem leysa þarf úr og móta reglur um í tengslum við þetta mál eru margvísleg og ekki öll auðveld viðfangs. Ég skal nefna nokkur dæmi.

Á það að vera öllum fyrirtækjum frjálst að taka upp færslu bókhalds og gerð ársreiknings í erlendri mynt eða á það að vera háð skilyrðum um samanlagt vægi erlendra gjaldmiðla eða væntanlegrar færslumyntar í rekstri fyrirtækisins? Á hvaða þætti í rekstrinum á þá að horfa þegar metið er hvort sett skilyrði eru uppfyllt: Hlutfall tekna í erlendri mynt af heildartekjum, hlutfall færslufjölda sem hefur upprunafjárhæð í annarri mynt en íslenskri krónu, hlutfall fjárfestingarkostnaðar og skulda honum tengdum sem eru í erlendri mynt eða önnur atriði?

Á að takmarka heimild til færslu bókhalds og gerðar ársreikninga í erlendri mynt við tiltekinn gjaldmiðil eins og evruna eða tiltekna gjaldmiðla eða eiga fyrirtækin að geta ráðið því svo fremi að viðkomandi gjaldmiðill sé ráðandi í rekstri viðkomandi fyrirtækis og hafi opinbera skráningu hér á landi hjá Seðlabanka Íslands ?

Hver á að vera réttur eða skylda fyrirtækis sem fengið hefur heimild til færslu bókhalds í tiltekinni erlendri mynt til þess að hætta við það og taka aftur upp bókhald í íslenskum krónum eða til þess að skipta yfir í aðra erlenda mynt ef vægi þeirrar myntar í rekstri fyrirtækisins hefur vaxið?

Hvaða reglur eiga að gilda um umreikning íslenskra fjárhæða og viðskiptafjárhæða í öðrum erlendum myntum en færslumyntinni yfir í færslumyntina?

Hvaða reglur eiga að gilda um skattskil fyrirtækja sem færa bókhald og gera ársreikninga í erlendri mynt? Eiga þau eftir sem áður að þurfa að skila skattframtali í íslenskum krónum þar sem fjárhæðir færslumyntar verði umreiknaðar í íslenskar krónur eftir nánari reglum sem þar um yrðu settar og álagning verður í samræmi við þann umreikning eða á að heimila þessum fyrirtækjum að skila skattframtali í færslumyntinni og eiga þau síðan að fá álagningu í samræmi við það, annað hvort í færslumyntinni eða í íslenskum krónum ?

Þetta eru fáein dæmi um þau úrlausnarefni sem verið er að reyna að leiða til lykta. Vinnunni er enn ekki lokið. Ég get þó nefnt að ekki eru líkur á að heimild til færslu bókhalds í erlendri mynt verði takmörkuð við tiltekinn eða tiltekna gjaldmiðla, nema þá gjaldmiðla sem hafa opinbera skráningu hér á landi. Einnig skal nefnt að nágrannaþjóðir okkar sem að undanförnu hafa verið að lögfesta heimild til handa fyrirtækjum til færslu bókhalds og gerðar ársreikninga í erlendri mynt hafa enn ekki heimilað framtalsskil í færslumyntinni.

Markmiðið með því að heimila fyrirtækjum bókhald og ársreikninga í erlendri mynt er að draga úr áhrifum gengisbreytinga í ársreikningum íslenskra fyrirtækja sem eru í alþjóðlegri starfsemi, að auðvelda þannig fjárhagslegan samanburð þeirra við erlend fyrirtæki og auka þar með áhuga erlendra fjárfesta á íslenskum fyrirtækjum og íslensku starfsumhverfi.

Að lokum
Þótt hvorki sé á þessari stundu efnahagsleg nauðsyn, pólitískar forsendur né tæknilega mögulegt að Ísland gerist aðili að Myntbandalaginu, er óhjákvæmilegt að af hálfu íslenskra stjórnvalda verði áfram fylgst grannt með því hvaða áhrif evran hefur á Ísland. Þetta gildir enn frekar ef aðildarríkjum Myntbandalagsins fjölgar og veruleg aukning verður á hlutfallslegu vægi evrusvæðisins í utanríkisviðskiptum Íslands. Vega þarf og meta á hverjum tíma kosti þess og galla fyrir Ísland að standa utan Myntbandalagsins, hvað vinnist við það og hvað tapist, sem og þær leiðir sem okkur kunna þá að standa til boða til þess að bregðast við neikvæðum áhrifum. Ef einhvers konar tenging við evruna á eftir að þykja æskileg þarf að skoða hvort tenging í einhverju formi sem ekki felur í sér fulla aðild að Myntbandalaginu er möguleg eða nægjanleg, hvort heldur þar um ræðir þá einhliða eða tvíhliða tengingu við evru, myntráð eða notkun evru sem lögeyris. Ef svo reynist ekki mun valið standa á milli þess að leita eftir aðild að Evrópusambandinu til þess að geta síðan gerst aðili að Myntbandalaginu og hins að standa áfram utan Myntbandalagsins með þeim kostum og göllum sem því væru samfara.

Val á milli þessara tveggja kosta gæti þá orðið einhver stærsta pólitíska ákvörðun Íslandssögunnar.