Efnahagssamvinnu- og þróunarstofnunin (OECD) - samstarf

1. Ráðherrafundur OECD

Æðsta stofnun OECD í efnahagsmálum er fundur efnahags- og fjármálaráðherra sem jafnan er haldinn á hverju vori. Fundinn sækir alla jafna sá ráðherra í hverju aðildarríkjanna sem fer með málefni OECD, þ.e. utanríkisráðherra á Íslandi, auk efnahags- og fjármálaráðherra.

2. Efnahagsnefnd OECD (Economic Policy Committee - EPC)

Í efnahagsnefndinni sitja háttsettir embættismenn efnahags- og fjármálaráðuneyta og seðlabanka aðildarríkja OECD. Nefndin heldur að jafnaði tvo fundi á ári. Á fundunum er fjallað um efnahagsmál og stefnumótun í efnahagsmálum. Af hálfu Íslands sækja fundina bankastjóri Seðlabanka, forstjóri Þjóðhagsstofnunar og skrifstofustjóri efnahagsmála í fjármálaráðuneytinu. Helstu vinnuhópar á vegum nefndarinnar eru:

Vinnuhópur 1 (WP1). Þessi vinnuhópur er annar tveggja undirnefnda efnahagsnefndarinnar. Hér er fjallað um margvísleg efnahagsmálefni, ríkisfjármál, peningamál o.fl. Vinnuhópurinn undirbýr að nokkru leyti fundi efnahagsnefndarinnar og heldur tvo fundi á ári.

Vinnuhópur um þjóðhagsspár (STEP). Hér er fyrst og fremst fjallað um spár OECD fyrir einstök aðildarríki áður en þær eru kynntar og ræddar í efnahagsnefndinni og fulltrúum einstakra ríkja gefst hér tækifæri til að gera athugasemdir við spárnar. Þessir fundi hafa verið sóttir af sérfræðingum frá Þjóðhagsstofnun og fjármálaráðuneyti.

3. Ríkisfjármálanefnd (Committee on Fiscal Affairs)

Nefndin fjallar um skattamál í víðu samhengi, ekki síst frá sjónarhóli stefnumörkunar. Nefndin hittist tvisvar á ári. Á vegum hennar starfa nú fjórir fastir vinnuhópar og tilfallandi undirnefndir. Ráðuneytisstjóri, skrifstofustjóri tekju- og lagaskrifstofu og lögfræðingur þeirrar skrifstofu hafa til skiptis sótt fundi nefndarinnar, en ráðuneytið hefur allt frá árinu 1990 tekið þátt í þessu starfi. Helstu vinnuhópar á vegum nefndarinnar eru eftirfarandi:

Vinnuhópur 1, um tvísköttunarsamninga. Starfshópurinn vinnur einkum að því að þróa og viðhalda tvísköttunarlíkani, sem almennt er notað af aðildarríkjunum þegar tvísköttunarsamningar eru gerðir innan samtakanna eða út fyrir þau. Í þessu starfi hafa tekið þátt ríkisskattstjóri og nefndarmaður úr samninganefnd um tvísköttun.

Vinnuhópur 2, um skattrannsóknir o.fl. Starfshópurinn vinnur að ýmsum skattrannsóknum og samanburðarathugunum á ýmsum sviðum, meðal annars um skattbyrði o.fl.

Vinnuhópur 6, um skattlagningu alþjóðafyrirtækja. Starfshópurinn hefur það verkefni að fjalla um skattlagningu alþjóðlegra fyrirtækja og koma á framfæri breytingum og nýjungum á því sviði. Ráðuneytið hefur ekki tekið beinan þátt í starfi þessa hóps.

Vinnuhópur 8, um skattsvikamál. Starfshópurinn fjallar einkum um skattsvikamálefni og nýjungar á sviði aðferða og tækni til þess að koma í veg fyrir skattsvik og skattundandrátt. Ráðuneytið hefur ekki átt fulltrúa í þessum hópi en hefur fylgst með störfum hans og lagt til upplýsingar í skýrslur hans.

Sérstakur vinnuhópur um neysluskatta. Starfshópurinn hefur einkum fjallað um virðisaukaskatt og á síðari árum beint sjónum að þeim málum, sem snerta rafræn viðskipti. Starfsmaður tekju- og lagaskrifstofu hefur sótt fundi hópsins.

Starfsnefnd um skaðlegar skattareglur. Ráðherraráð OECD ákvað á árinu 1998 sérstakar aðgerðir til að koma í veg fyrir skaðlegar skattaráðstafanir. Samkvæmt þeirri ákvörðun setti CFA upp starfsnefnd um skaðlegar skattareglur, sem starfar í nánum tengslum við CFA og er að mestu skipuð sömu fulltrúum. Skrifstofustjóri tekju- og lagaskrifstofu er fulltrúi Íslands í nefndinni.

Annað nefndarstarf. Auk þess sem hér hefur verið getið hefur nefndin iðulega efnt til starfs í formi tímabundinna vinnunefnda eða ráðstefna. Nú er t.d á vegum CFA-nefndarinnar þjálfunarstarf fyrir Mið-Evrópuríkin (CEEC, Baltics, NIS), þ.e. Tekkóslóvakíu (Tékkland og Slóvakía), Ungverjaland og fleiri. Kennsla og þjálfun í ýmsum atriðum skattamála fer nú fram í Vín, Búdapest og Ankara og auk þess innan viðkomandi landa.

4. Stjórnsýslunefnd OECD (Public Management Committee, PUMA)

Á árinu 1991 hóf ráðuneytið þátttöku í starfi PUMA-nefndarinnar, en á vegum hennar fer fram margvíslegt starf er lýtur að fyrirkomulagi og þróun stjórnsýslu, útgjaldaþróun og úrbótum og aðferðum við skipulag og rekstur hins opinbera. Nefndin heldur að jafnaði tvo fasta fundi á ári. Jafnframt vinna ýmsar undirnefndir og vinnuhópar að verkefnum í samræmi við ákvarðanir nefndarinnar og fjárveitingar hverju sinni. Fjármálaráðuneytið sækir fundi nefndarinnar, leggur fram upplýsingar um opinberan rekstur hér á landi og tekur þátt í þeim verkefnum sem áhugaverð eru og hafa skírskotun til stjórnsýslu og ríkisrekstrar hér á landi. Einnig hafa starfsmenn nefndarinnar heimsótt Ísland til að ráðleggja um fyrirkomulag og breytingar í stjórnsýslu. Þau verkefni sem fjármálaráðuneytið hefur tekið þátt í varða meðal annars stefnumörkun í ríkisrekstri, árangursstjórnun og viðjöfnun (benchmarking), starfsmannamál, fjárlagagerð og reikningsskil hins opinbera, stöðu velferðarkerfa, eftirlitsstarfsemi hins opinbera og almennar umbætur í ríkisrekstri. Fjármálaráðuneytið hefur lagt til fyrirlesara og fundarstjóra á ráðstefnur nefndarinnar og starfsmenn þess hafa ráðist þar til starfa. Innan ráðuneytisins starfar sérstakur vinnuhópur sem fjallar um samstarfið við PUMA.

6. Lántaka og skuldastýring (Working party on debt management)

Árlega eru haldnir á vegum OECD sérstakir fundir um lántökur og skuldstýringu ríkissjóða landanna. Fjárreiðu- og eignaskrifstofan sækir þessa fundi, en jafnframt hefur Lánasýsla ríkisins og Seðlabankinn sent fulltrúa á fundina.

7. Árleg umfjöllun OECD um íslensk efnahagsmál

Eitt af verkefnum OECD er að fylgjast með efnahagsþróun í aðildarríkjunum, gera spár og gefa út árlega skýrslur um hvert einstakt ríki. Af þessu tilefni heimsækja sérfræðingar stofnunarinnar Ísland árlega til þess að gera úttekt á stöðu mála og undirbúa gerð skýrslunnar. Skýrslan er síðan til umfjöllunar í einni af fastanefnd OECD og þar fara fram umræður milli íslenskra embættismanna og fulltrúa allra aðildarríkja OECD um efni skýrslunnar. Af Íslands hálfu hafa þessir fundir verið sóttir reglulega af forstjóra Þjóðhagsstofnunar, skrifstofustjóra efnahagsmála og fulltrúum frá Seðlabanka, en auk þess koma fulltrúar annarra stofnana og ráðuneyta eftir því sem umfjöllunin gefur tilefni til hverju sinni.