Hvernig á að gera upp helgidagavinnu samkvæmt grein 2.6.8 í kjarasamningi SFR?

Fjallað er um vinnu og/eða frí vaktavinnumanna sem fá uppgjör fyrir helgidagavinnu samkvæmt í gr. 2.6.8 í kjarasamningi SFR og sambærilegum greinum í öðrum kjarasamningum. Þetta eru þeir vaktavinnumenn sem hafa valið greiðslu yfirvinnu- eða stórhátíðakaups fyrir vinnu á sérstökum frídögum en fá ekki eða eiga ekki kost á 88 stunda helgidagafríi árlega. Greinin hljóðar svo:

• Þeir vaktavinnumenn sem eigi notfæra sér eða njóta heimilda skv. gr. 2.6.7 skulu eiga rétt á svofelldum uppgjörsmáta:
  Greitt verði skv. vaktskrá yfirvinnukaup sbr. gr. 1.5.1 fyrir vinnu á sérstökum frídögum og stórhátíðardögum skv. gr. 1.5.2, þó aldrei minna en 8 klst. fyrir merktan vinnudag miðað við fullt starf.
  Bættur skal hver dagur sem ekki er merktur vinnudagur á vaktskrá og fellur á sérstakan frídag eða stórhátíðardag annan en laugardag eða sunnudag (laugardagur fyrir páska undanskilinn) með greiðslu yfirvinnukaups skv. gr. 1.5.1 í 8 klst. miðað við fullt starf eða öðrum frídegi.

Unnið á sérstökum frídögum

Í 2. mgr. samningsgreinarinnar er fjallað um vinnu á sérstökum frídögum. Fyrir slíka vinnu skal greiða yfirvinnu- eða stórhátíðakaup, þó aldrei minna en 8 klst. fyrir hvern merktan vinnudag fyrir fullt starf. Aðfangadagur jóla og gamlársdagur reiknast sem hálfir frídagar og er lágmarksgreiðsla því 4 klst. Ef vakt skv. reglubundinni vaktskrá er styttri en 8 klst. hjá starfsmanni í fullu starfi, skal greiða honum það sem upp á vantar á einföldu yfirvinnukaupi, eins þó um stórhátíðardag sé að ræða. Greiða skal hlutfallslega fyrir hlutastarf.

Uppgjör vegna matar- og kaffitíma á sérstökum frídögum er hið sama og um aukavakt væri að ræða og greiðast 12 mín. á hverja klst. sem unnin er skv. gr. 2.6.10. Þetta á aðeins við í þeim kjarasamningum þar sem samið er um sérstaka greiðslu vegna 12 mín. Ákvæðið hefur verið fellt brott úr nokkrum samningum.

Ef vakt hefur verið stytt eða felld niður vegna frídagsins, kemur frí í stað greiðslu. Algengt er að starfsmenn telji að þeir eigi að halda fullri greiðslu fyrir daginn þótt gefið sé frí en það er ekki rétt. Yfirvinnugreiðslan er einmitt tilkomin af því að starfsmaðurinn á ekki frí þennan dag, en ef hann fær frí fellur greiðslan niður á móti fyrir jafnmargar klukkustundir og frí er gefið.

Frí á sérstökum frídögum

Í 3. mgr. umræddrar samningsgreinar er fjallað um frídag sem ber upp á sérstakan frídag annan en laugardag og sunnudag. Fyrir slíka daga skal greiða starfsmanni í fullu starfi 8 klst. á yfirvinnukaupi, eins þó um stórhátíðardag sé að ræða. Skiptir þá ekki máli þótt starfsemi liggi niðri þann dag. Aðfangadagur jóla og gamlársdagur bætast að hálfu. Greitt skal hlutfallslega fyrir hlutastarf, þ.e. greiða skal hlutastarfsmanni meðalstundafjölda í stað 8 klst.

• Dæmi 1: Starfsmaður í 60% starfi á frídag á aðfangadag. Hans bæting er (8 : 2) x 0,6 = 2,4 st. Þetta er það sem kallað er bæting í daglegu tali. Slíkir tímar taka ekki með sér viðbótargreiðslur vegna 12-mín. skv. gr. 2.6.11 né ferðatíma o.þ.h. Starfsmaður getur raunar valið um greiðslu yfirvinnukaups eða frís síðar í jafn margar klst.

Bætingin og greiðsla yfirvinnukaups miðar hvort tveggja að því að stytta vinnuár vaktavinnumannsins til jafns við vinnuár dagvinnumanns. Með greiðslu yfirvinnukaups má líta svo á að vöktum sé breytt í aukavaktir en bætingin bætir fyrir vinnu í þeirri sömu viku sem er umfram vikulega vinnuskyldu.

• Dæmi 2: Vaktavinnumaður í fullu starfi vinnur 5 x 8 st. vaktir í sömu viku en á frídag á mánudegi sem ber upp á 1. maí. Með greiðslu 8 st. yfirvinnukaups í bætingu fyrir þann dag má segja að verið sé að breyta einni af vöktunum 5 sem hann skilar í þeirri viku, í aukavakt vegna þess að vikuleg vinnuskylda hans er 32 st. þessa viku, alveg eins og hjá dagvinnumanninum.
• Dæmi 3: Vaktavinnumaður á vinnuskyldu á sérstökum frídegi en er í orlofi. Þá skal dagurinn bættur með yfirvinnu eða öðrum frídegi.